Katarakt Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi

Katarakt, normalde saydam olan göz içindeki lensinde bulutlu alanlardır. 40 yaşın üzerindeki kişilerde görme kaybının önde gelen nedeni olduğu söyleniyor.

Katarakt, bir veya her iki gözde de gelişebilir. Her iki göz birden ortaya çıkarsa, biri diğerinden daha şiddetli şekilde etkilenir. Normalde net bir lens, ışığın gözün arkasına geçmesini sağlar. Böylece hasta iyi tanımlanmış görüntüler görebilir.

“Katarakt neden olur?” Lensin bir kısmı opak hale gelirse ışık kolayca geçemez ve hastanın görmesi bulutlu veya sisli bir pencereye bakmak gibi bulanık hale gelir. Mercek ne kadar opak olursa, kişinin vizyonu o kadar kötü olur.

İki tür katarakt vardır:

  1. Yaşa bağlı katarakt: İlerleyen yaşlarda ortaya çıkar ve kataraktların en yaygın şeklidir.
  2. Konjenital kataraktlar (çocukluk kataraktları): Bunlar bebek doğduğunda veya doğumdan kısa bir süre sonra mevcut olabilir. Kataraktlara bebeklerde ve çocuklarda teşhis konabilir. Bunlar bazen gelişimsel, çocukluk çağı veya genç kataraktı olarak adlandırılır.

Bu makalenin geri kalanında yalnızca yaşla ilişkili kataraktlardan bahsedilecektir.

Kataraktlı bir hasta, özellikle de geceleri, okumak ya da araba sürmek konusunda zorlanır. Hatta insanların yüz ifadelerini görmek zor hale gelir. Katarakt genellikle ağrı verici değildir. Hastanın uzak mesafeli görme gücü ilk bakışta daha şiddetli bir şekilde etkilenir.

Hem erkekler, hem de kadınlar eşit derecede etkilenir. 65 yaş üstü insanların yaklaşık üçte birinde bir veya iki gözde katarakt vardır.

Katarakt Belirtileri Nelerdir?

Semptomlar genellikle kişi yaşlı ise, başladıktan sonra yıllarca sürebilir. Aşamalı olarak mercek daha bulutlu hale gelir. Hafif kataraktlı insanlar uzun süredir bu belirtilere sahip olduklarını fark etmezler. Katarakt genellikle iki gözü de etkiler, ancak nadiren eşit derecededir.

Kataraktlı kişiler aşağıdaki belirtilere sahip olabilir:

  • Bulanık, bulutlu veya puslu görüntü.
  • Bazıları buzlu camdan bakmaya benzemektedir.
  • Görme, küçük lekeler veya noktalar tarafından etkilenebilir.
  • Hasta, görüş alanının bir bölümünü bulanıklaştıran küçük lekeler görür.
  • Işıklar loş olduğunda görüş daha da kötüleşir.
  • Işık çok parlak olduğunda (göz kamaşması) görme bazen daha kötü olur.
  • Okuma çok zorlaşır ve sonunda imkansız hale gelir.
  • Gözlüklerin daha sık değiştirilmesi gerekir.
  • Sonunda gözlük takmak daha az etkili olur.
  • Bazı nadir durumlarda, hastalar araba farları veya sokak lambaları gibi parlak nesnelerin etrafında bir ışık halkası görebilirler.
  • Nadiren, tek gözde çift görüş sorunu olur.

Kişinin görüşü bozulduğunda ve yaklaşmakta olan farların ve sokak lambalarının parlaması gittikçe kötüleşirse, araba kullanmak potansiyel olarak çok tehlikeli olur.

Kataraktlar genellikle göz görünümünde herhangi bir değişikliğe neden olmazlar. Tahriş, ağrı, kaşınma veya kızarıklık gibi rahatsızlıklar büyük olasılıkla diğer bazı göz bozukluklarından kaynaklanmaktadır.

Kataraktlar bir kişinin sağlığı veya göz sağlığı açısından zararlı değildir. Katarakt, hipermetale dönüşürse (tamamen beyazdır); iltihaplanma, baş ağrısı ve bir miktar ağrı hissedilebilir. Eğer iltihaplanma veya ağrı varsa, hipermet kataraktların çıkarılması gerekir.

Katarakt Risk Faktörleri Nelerdir?

Hepimiz katarakt gelişme riski altındayız. Çünkü bir gün hepimiz yaşlanacağız. En büyük risk faktörü yaştır. ABD’de 65 yaş ve üzerindeki insanların yaklaşık %50’si bir miktar lens bulutuna sahiptir.

Aşağıdaki faktörler katarakt riskini artırabilir:

  • Yaş
  • Diyabet
  • Katarakt geçiren yakın akrabalar (aile geçmişi)
  • İyonize radyasyona maruz kalma
  • Statin
  • Güneş ışığına uzun süre maruz kalma
  • Kortikosteroidlerin uzun süreli kullanımı
  • Önceki göz iltihabı
  • Önceki göz yaralanması
  • Kurşuna maruz kalma
  • Kristalin (belirli bir protein) fonksiyon kaybı

Katarakt Teşhisi ve Tanı Testleri

Görme problemi yaşayan herkes doktora gitmelidir. Doktor, muhtemelen hastayı bir göz doktoruna ya da bir optometriste yönlendirecektir.

Göz uzmanı bir dizi test yapacaktır. Bunlar arasında şunlar olabilir:

a) Görme Keskinliği Testi

Bu, bireyin bir nesneyi ne kadar net görebildiğini test eder. Kişinin görme keskinliğini test eder. Hasta bir odanın karşısındaki harfleri okur. İki göz ayrı ayrı test edilir (biri kapalıdır). Giderek daha küçük harflerle bir grafik kullanan uzman, hastanın görüşünün ne kadar akut olduğunu belirleyebilir. Grafiğe Snellen Göz Grafiği denir.

b) Slit-lamp Muayene

Bu, uzmanın gözlerin önündeki yapıları görmesine olanak tanıyan bir mikroskoptur.

c) Retina Muayenesi

Katarakt belirtileri bulunursa, uzman bulanıklığın ne kadar yoğun olduğunu da belirleyebilir. Çoğu uzman, aynı zamanda glokomu ve belki diğer bazı göz hastalıklarını veya rahatsızlıklarını kontrol edecektir.

Göz muayenesi katarakt teşhisini doğrulamasına yardımcı olsa da, hastanın yaşam kalitesini daima yansıtmayabilir. Bir testte kötü sonuç almış bazı hastalar günlük işlevleri ile herhangi bir problem yaşamıyor gibi görünürken; diğerleri de görme yeteneğinin zayıf olduğunu ısrarla savunur ve olağan faaliyetlerini etkiler.

Katarakt Tedavisi

Katarakt nasıl tedavi edilir?” Eğer hasta hafif derecede etkilenmiş bulunursa, cerrahi tedavi gerekli olmayabilir. İlk aşamalarında daha güçlü gözlükler ve daha parlak ışıklar vizyonun iyileşmesine yardımcı olabilir. Aşağıdaki basit yaklaşımlar, henüz ameliyat yaptırmaya hazır olmayan insanlara yardımcı olabilir:

  • Gözlüğünüzün mümkün olduğunca en doğru dereceye sahip olduğuna emin olun.
  • Bir şeyleri okumak için yakın gözlüğü kullanın.
  • Evinize daha parlak lambalar alın. Halojen lambalar çok yardımcı olabilir.
  • Güneşli günlerde parlamayı azaltmak için güneş gözlüğü kullanın.
  • Geceleri araç kullanmaktan kaçının.

Bununla birlikte, bunlar yalnızca geçici önlemlerdir. Katarakt ilerlemeye devam edecek ve gözleri daha fazla bozacaktır.

Alfa blokeri almış veya alfa bloker kullanmayı düşünen hastalar, bu ilaçların katarakt cerrahisinin zorluğunu artırabileceğinin farkında olmalıdırlar. Flaks (bir alfa bloker) erkeklere prostat büyümesini tedavi etmek için büyük oranda reçete edilirken; bazı kadınlar üriner retansiyon problemlerini tedavi etmek için bu ilacı alır. Diğer alfa blokerler hipertansiyonu tedavi etmek için kullanılır.

Katarakt Ameliyatı

Katarakt şiddetli olduğunda, tek etkili tedavi ameliyattır.

Bulutlu lens gözden çıkarılır ve yerine suni şeffaf plastik bir tane yerleştirilir. “Göz içi implant (intraoküler lens)” denir. Çoğu gelişmiş ülkelerde ve giderek artan sayıda gelişmekte olan ülkede, katarakt ameliyatları “anahtar deliği (keyhole) cerrahisi” olarak gerçekleştirilmektedir. Hastaya lokal anestezi verilir. Genellikle geceyi hastanede geçirmek zorunda kalmazlar. Ameliyat genellikle “fakoemülsifikasyon” veya “fako ekstrakapsüler ekstraksiyon” olarak bilinir. Lazer cerrahisi katarakt işlemlerinde kullanılmaz.

Katarakt Nasıl Önlenir?

Katarakt komplikasyonlarının yaşanmasını önlemek için, özellikle yaşlandıkça düzenli göz muayenelerinin yapılması önerilir. Aşağıdaki adımlar, katarakt riskinizi azaltmak için önerilir. Bazıları (sigara, diyet) kanıtlanmış önlemlerdir:

  1. Sigarayı Bırakmak

Birçok bilimsel çalışma, sigara içenlerde daha yüksek yüzdelerde, sigara içmeyenlere oranla katarakt geliştiğini belirtti. Sigara içenlerin daha önce katarakt semptomları yaşamaları yönünde endikasyonlar da vardır. Sigara, aynı zamanda diğer göz hastalıkları ve rahatsızlıklarını da arttırır.

  1. Beslenme

Pek çok meyve ve sebze, kepekli tahıllar, rafine edilmemiş karbonhidratlar, kaliteli yağlar (avokado, zeytin yağı, omega yağları) ve bitki kaynaklı proteinler veya sağlıklı hayvan kaynaklı proteinler tüketin.

Harvard Tıp Fakültesi’nden bilim adamları, lutein ve zeaksantin bakımından zengin koyu yapraklı sebzeleri tüketen kadınların yanı sıra, takviyeler veya gıdalardaki yeterli miktarda E vitamininin katarakt gelişimine karşı daha iyi koruma sağlamış olduğu sonucuna vardılar.

  1. Güneş Işığı

Ultraviyole B ışınları (UV radyasyonu) engelleyen güneş gözlüğü kullanın. Birçok kişi gözlere hasara neden olan UV radyasyonunun farkında değildir.

  1. Uyku

Her gece en az 7 saat kaliteli, sürekli uyku çektiğinizden emin olun.

  1. Obezite

Obezite, önemli bir katarakt risk faktörü olan tip 2 diyabet hastalığı riskini önemli ölçüde artırmaktadır. Vücut ağırlığınızı önerilen sınırlar dahilinde tutmak, riskinizin artmasını önlemeye yardımcı olur.

Ayrıca Bakınız: Tip 2 Şeker Hastalığı Nedir?

  1. Diyabet

Şeker hastalığınızı kontrol altında tutmaya özen gösterin. Tedavi planınızı titizlikle takip edin.

  1. Egzersiz

Araştırmacılar, hem katarakt hem de yaşla ilişkili maküler dejenerasyon riskini azalttığını bildirdi.

Katarakt Komplikasyonları Nelerdir?

  • Körlük: Eğer kataraktlar tedavi edilmeden bırakılırsa, körlüğe neden olabilirler.
  • Daha yüksek mortalite oranları: 49 yaş ve üstü kataraktlı kişiler ve yaşla ilişkili maküla dejeneresansı olan 49-74 yaş arasındaki kişiler, görme engelli olmayanlara göre 11 yıllık bir süre içinde daha yüksek mortalite oranlarının bulunduğu bildirilmiştir.

Yorum Yapın

Ad Blocker Tespit Edildi

Web sitemiz, ziyaretçilerimize online reklamlar sunmaktadır. Lütfen reklam engelleyicinizi devre dışı bırakarak bize destek olunuz.

Refresh