Sedef hastalığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Sedef hastalığı; kuru, pul pul dökülmüş bir cilt bozukluğudur. Yaygın, kronik, otoimmün bir inflamatuar hastalıktır. Araştırmalar, bağışıklık sistemi yanlışlıkla harekete geçtiğinde ve cilt hücrelerini çok çabuk üretmeye başladığında ortaya çıktığını gösteriyor. Tıp dilinde “psoriasis” olarak bilinir.

Bağışıklık sistemi, “T hücreleri” olarak bilinen bir tür hücre içerir. Tetikleyici, T hücrelerinin bir enfeksiyonla savaşıyormuş ya da yarayı iyileştiriyormuş gibi davranmasına neden olur. Enflamasyona neden olan kimyasallar üretirler ve sedef hastalığında cilt hücrelerinin aşırı büyümesine neden olurlar.

Normal olarak deri hücrelerinin kendilerini değiştirmeleri yaklaşık 21-28 gün sürer. Ancak, sedef hastalığı olan hastalarda 2-6 gün sürer.

Sedef Hastalığı Sebepleri ve Belirtileri

Bağışıklık sistemini böyle çalışmaya kışkırtan şey belirli değildir. Ancak bu rahatsızlığı olan insanlar stres ve anksiyete bozukluğu, deri yaralanmaları, enfeksiyonlar ve hormonal değişikliklerle bu cilt hastalığına yakalanabilirler.

Tetikleyebilen ilaçlar lityum, antimalaryal, kinidin ve indometasindir. Bazı insanlar sedef hastalığını alerji, beslenme ve hava ile ilişkilendirir; ancak bu ispatlanmamıştır.

Sedef hastalığı bulaşıcı mıdır?” Sedef hastalığı bulaşıcı değildir, ancak bu cilt rahatsızlığına sahip olanlar bazen sosyal dışlanma ve ayrımcılık sorunu yaşar. Hem fiziksel, hem de duygusal olarak farklı etkileri olabilir.

Deri hücreleri sürekli dökülür. Ancak sedef hastalığında hem ölü hücreler hem de canlı hücreler derinin yüzeyi üzerinde toplanır, çünkü değiştirme işlemi çok hızlıdır. Bu, kolayca dökülen gümüş rengi pullarla kaplı kırmızı, pul pul kızarıklık ve döküntülere neden olabilir.

Sedef hastalığı vücudun herhangi bir yerinde olabilir. Ancak en sık dirsekler, dizler, bel ve kafa derisi üzerinde görülür. Ayrıca şiddetli kaşıntı ve yanmalara neden olabilir.

Sedef Hastalığı Daha Çok Kimlerde Görülür?

Sedef hastalığı, küresel olarak insanların yaklaşık %3’ünü etkiliyor ve artmakta gibi görünüyor. Araştırmalar son 30 yılda, özellikle batı ülkelerinde önemli bir artış olduğunu gösteriyor.

Erkekleri ve kadınları eşit şekilde etkiler. Her yaşta başlayabilir, ancak 15-30 yaş arası ve 50-60 yaş arasında en yaygındır. Ortalama yaş 28’dir.

Kardiyovasküler hastalık ve metabolik sendrom hastalarında gelişme olasılığı daha yüksek olabilir.

Bilimsel araştırmalar, bir genetik bağ olduğunu ve sedef hastalığının ailelerde görülme eğiliminde olduğunu ileri sürdü. Yakın akrabası sedef hastası olan yaklaşık 3 kişiden birinde bu cilt problemi ortaya çıkar.

Çalışmalar bir ebeveyn sedef hastalığına yakalanırsa, yüzde 15 oranında bir gelişme şansının olduğunu ve her iki ebeveynin de sedef hastalığına yakalanması durumunda riskin yüzde 75 olduğunu keşfetti. Bu altta yatan genetik bir bileşen olduğuna işaret etse de, yukarıda sözü edilen çevresel etkileşimler, bir kişinin sedef hastalığının aktif hale gelmesine neden olabilir.

Sedef Hastalığı Çeşitleri

Sedef hastalığının çeşitli tipleri vardır ve aşağıda açıklamalarıyla birlikte yer almaktadır.

  1. Plak Tipi Sedef Hastalığı Nedir?

Sedef hastalığı olan kişilerin yaklaşık yüzde 80’inde plak sedef hastalığı türü vardır. Genellikle dirsekler, dizler, kafa derisi ve alt sırtta gümüşi, beyaz pul ile kaplanmış, iltihaplanmış, kırmızı lezyonlar olarak görünür.

  1. Ters Yerleşimli Sedef (Inverse) Hastalığı Nedir?

Ters sedef hastalığı koltuk altlarında, kasıklarda, göğüslerin altında ve diğer cinsel organların etrafındaki deri kıvrımlarında ve kalçada görülür.

Ters sedef hastalığı, genellikle plak sedef hastalığı ile ilişkili ölçeksiz kırmızı lezyonlar olarak görülür. Parlak ve pürüzsüz görünebilir.

Sürtünme ve terleme gibi tahrişler ve hassas bölgelerdeki konumu nedeniyle daha da kötüleşebilir. Fazla kilolu kişilerde ve derin cilt katlanması olanlarda daha sık görülür.

  1. Eritrodermik Sedef Hastalığı Nedir?

Eritrodermik sedef hastalığı, vücut yüzeyinin büyük bölümlerini etkileyebilen sedef hastalığının özellikle inflamatuar bir şeklidir. Genellikle, lezyonların açıkça tanımlanmadığı, değişken plak sedef hastalarında rastlanır. Eritema veya kızarıklık gibi pul pul dökülmeyle birlikte şiddetli kaşıntı ve ağrı olabilir.

Ödem veya sıvı tutulumundan dolayı şişme, özellikle ayak bilekleri çevresinde şişme olabilir. Vücut sıcaklık kontrolünde güçlük çekilebilir ve bu titremeye neden olabilir.

Eritrodermik sedef hastalığı enfeksiyon, pnömoni ve konjestif kalp yetmezliğini tetikleyebilir ve bunlar hayati tehlike oluşturabilir.

  1. Guttat Sedef Hastalığı Nedir?

Guttat sedef hastalığı sık sık çocukluk çağında ya da genç erişkinlikte başlar. Normalde kalın veya plak sedef hastalığı ile birlikte görülen lezyonlar kadar huysuz olmayan küçük, kırmızı, bireysel lekeleri andırır.

Üst solunum yolu enfeksiyonları, streptokok enfeksiyonları, bademcik iltihabı, stres, ciltte yaralanma ve antimalarials, lityum ve beta blokerleri de içeren bazı ilaçların kullanımı da dahil olmak üzere çeşitli koşullar tetikleyebilir.

Bu sedef hastalığı kendiliğinden kaybolabilir ve geri dönmeyebilir veya bir süreliğine geçebilir ve daha sonra plak sedef hastalığının lekeleri olarak tekrar ortaya çıkabilir.

  1. Püstüler Sedef Hastalığı Nedir?

Püstüler sedef hastalığı yetişkinleri çocuklardan daha fazla etkiler ve sedef hastalarının yüzde 5’inden daha azını oluşturur.

Vücuttaki belli alanlarda, örneğin eller ve ayaklarda veya vücudun çoğunda beyaz püstüller veya enfeksiyöz olmayan su toplayan kabarcıklar, kırmızı deri ile çevrilidir. Bu bir enfeksiyon değildir ve bulaşıcı değildir.

Hastalık, cildin kızarması ve ardından püstül oluşması ve pul pul dökülmesi ile karakterize bir döngüyü takip etme eğilimindedir.

Psöriatik Artrit (Sedefe Bağlı Artrit)

Sedef hastalığı olan kişilerin yüzde 30’u kadarında iltihaplanma ve eklemlerde ilerleyici hasara neden olan psoriatik artrit gelişir. 30-50 yaş arası daha yaygındır.

Psoriatik hastalığı olan insanlarda ayrıca kardiyovasküler hastalık, depresyon ve diğer sağlık sorunlarına yakalanma riski altındadır.

Sedef Hastalığı ve Depresyon

Fiziksel rahatsızlık, kaşıntı ve ağrıdan kaynaklanan çaresizlik, yaşam kalitesini etkileyebilir ve sedef hastalığı depresyon ile bağlantılıdır.

Sedef hastalığı olan insanlar, görünümleri konusunda kendinden emin hissetmediklerinden duygusal sıkıntı yaşayabilirler. Bu, kendi kendine imajın yoksulluğuna ya da toplumsal reddetme korkusuna ve samimi ilişkilerde endişelere yol açabilir. Hem duygusal hem de fiziksel acılar psikolojik sıkıntıya ve depresyona neden olabilir.

Ayrıca Bakınız: Depresyon Hakkında Bilgiler

Yakın zamanda yapılan bir araştırma, sedef hastalığı olan kişilerin hastalığın ciddiyetiyle ilgisi olmayan depresyon riski taşıdıklarını ortaya koydu.

Sedef Hastalığı Tedavisi

Üç temel tedavi seçeneği; sistemik tedavi, topikal terapi ve fototerapi içerir.

Sistemik terapiler, vücut sistemi boyunca çalışır. Bazıları tüm sistemi etkiler ve orta ila şiddetli sedef hastalığı ve psoriatik artrit hastaları için kullanılır. Ağızdan veya enjeksiyon yoluyla alınırlar.

Sistemik tedavinin bir türü biyolojik ilaçlardır. Bunlar sedef hastalığı ile ilişkili spesifik T hücrelerini hedef alır.

Topikal tedavi, doğrudan deriye uygulanır. Genellikle tedavinin ilk adımıdır ve amacı cilt hücrelerinin büyümesini yavaşlatmak ve iltihaplanmayı azaltmaktır.

Fototerapi, hafif tedavidir. Cilt, düzenli olarak doktor ofisinde veya evde mor ötesi ışığa maruz kalır. Bu, tıbbi gözetim altında yapılır.

Sedef hastalığı büyük bir halk sağlığı problemi olarak tanımlanmıştır ve sağlık kurumları bu alandaki araştırmalara ve ilerlemelere daha fazla ihtiyaç duyulduğunu kabul etmektedir.

Yorum Yapın

Ad Blocker Tespit Edildi

Web sitemiz, ziyaretçilerimize online reklamlar sunmaktadır. Lütfen reklam engelleyicinizi devre dışı bırakarak bize destek olunuz.

Refresh